Zdrowie Warszawianek i Warszawiaków – znamy diagnozę

Jak zmieniał się stan zdrowia mieszkańców stolicy w ostatniej dekadzie? Jakie schorzenia diagnozowano u nich najczęściej? Jakie są perspektywy na przyszłe lata? Na te pytania odpowiada raport przygotowany przez specjalistów z Wydziału Nauki o Zdrowiu WUM we współpracy z Urzędem m.st. Warszawy. Dane z raportu pozwalają lepiej planować miejskie programy zdrowotne i dostosowywać je do realnych wyzwań.

Wzorcowa współpraca między miastem a uczelnią

Premiera raportu „Zdrowie Warszawianek i Warszawiaków – stan zdrowia mieszkańców stolicy w latach 2013–2023” odbyła się na specjalnej konferencji prasowej z udziałem prof. Rafała Krenke, rektora WUM, Renaty Kaznowskiej, zastępczyni prezydenta m.st. Warszawy, Jarosława Jóźwiaka, przewodniczącego Komisji Zdrowia Rady m.st. Warszawy oraz redaktora naukowego raportu prof. Mariusza Panczyka z Zakładu Edukacji i Badań w Naukach o Zdrowiu WUM.

- Badanie stanu zdrowia mieszkańców Warszawy i współpraca z władzami stolicy doskonale wpisują się w naszą misję. Dostarczamy twardych naukowych danych, na podstawie których można podejmować racjonalne i efektywne decyzje administracyjne. Zawsze oferujemy nasze wsparcie: wiedzę naukową, badania i umiejętności kliniczne. Jesteśmy razem dla rozwoju Warszawy – podkreślił rektor prof. Rafał Krenke. 

- Bardzo dziękuję za to, że mogliśmy razem pracować nad tym raportem. Jest dla nas niezwykle ważny i cenny, bo jest kompleksową diagnozą stanu zdrowia Warszawianek i Warszawiaków. Będzie nam służyć jako drogowskaz do dalszych działań – zaznaczyła zastępczyni prezydenta Renata Kaznowska.

Wyniki raportu: trendy i sygnały dla miasta

Raport powstał w oparciu o analizę danych dotyczących zachorowalności na wybrane grupy chorób oraz wybranych zdarzeń zdrowotnych uzyskanych na podstawie liczby świadczeń medycznych udzielonych mieszkankom i mieszkańcom Warszawy. Dane pochodzą z Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) i obejmują wizyty w podstawowej opiece zdrowotnej, ambulatoryjnej opiece specjalistycznej oraz leczeniu szpitalnym, w placówkach działających na terenie Warszawy bez względy na formę własności czy organizacji.

Dlaczego ten dokument jest ważny dla miasta? Tłumaczył redaktor naukowy raportu prof. Mariusz Panczyk z Zakładu Edukacji i Badań w Naukach o Zdrowiu WUM:

- Raport wpisuje się w koncepcję miasta zarządzanego przez dane. Takie miasto w sposób racjonalny i odpowiedzialny wykorzystuje swoje zasoby, między innymi finansowe, czyli lokuje środki tam, gdzie te potrzeby są największe.

Raport obejmuje siedem kluczowych obszarów zdrowia, które stanowią największe wyzwanie dla miasta i są to: choroby nowotworowe, choroby sercowo-naczyniowe, choroby metaboliczne, zaburzenia psychiczne, choroby układu oddechowego, opieka przedporodowa i opieka poporodowa. To właśnie w nich władze winny podejmować działania, zarówno profilaktyczne, jak i w zakresie diagnostyki i terapii.

Jak zaznaczył profesor Panczyk, w raporcie nie są najważniejsze pojedyncze liczby, ale to, co dzieje się na przestrzeni kolejnych lat, ponieważ wskazuje dynamikę zachorowalności. Zwrócił też uwagę na gwałtowny spadek zachorowalności w latach 2020 i 2021, przypominając, że w tym czasie pandemia koronowirusa utrudniła, a nawet uniemożliwiła pacjentom dostęp do świadczeń medycznych.

Najczęstsze schorzenia i dynamika zachorowalności

Optymistycznie prezentują się dane dotyczące raka szyjki macicy: tu widać spadek zachorowalności wśród Warszawiane. Spada także liczba zachorowań na nowotwór płuc, ciekawe jest natomiast wyrównanie odsetka chorujących kobiet i mężczyzn: kiedyś przeważali mężczyźni, obecnie dane wskazują, że jest to pół na pół. Niestety dużym problem wciąż pozostaje rak jelita grubego, ale to co martwi najbardziej to wzrost zachorowalności na raka piersi i raka prostaty.

Stabilność widać w przypadku chorób sercowo-naczyniowych: zawałów i udarów, które przez lata były wiodącą przyczyną zgonów, a teraz ustępują chorobom onkologicznym.

- Tutaj widać duży wkład i dobre działanie ośrodków interwencyjnych w sytuacjach nagłych – podkreślił prof. Mariusz Panczyk.

Niepokoi, choć pewnie nie jest zaskoczeniem, wzrost zachorowalności na nadciśnienie tętnicze. Ciężar chorób sercowo-naczyniowych coraz wyraźniej skupia się w wieku 65+, zwłaszcza u Warszawiaków.

Największy trend wzrostowy został odnotowany w przypadku otyłości i to zarówno w przypadku dorosłych, jak i młodzieży. Wzrost dotyczy także powiązanej z otyłością cukrzycy.

- Obciążenie dla systemu ochrony zdrowia w przypadku chorych z cukrzycą jest bardzo duże, bo wymaga zespołów interdyscyplinarnych i kompleksowego leczenia – mówił profesor Panczyk.

Profesor dodał, że w przypadku chorób sercowo-naczyniowych, jak i metabolicznych kluczowa jest zmiana stylu życia: włączenie aktywności fizycznej oraz zdrowe nawyki żywieniowe.

Kluczowym wyzwaniem jest także zdrowie psychiczne, bo problem narasta od lat i dotyczy wszystkich: dzieci, młodzieży, młodych dorosłych, dorosłych, seniorów. Autorzy raportu wskazali na szczególne nasilenie dwóch zjawisk wśród mieszkanek i mieszkańców stolicy: zaburzeń lękowych oraz narastających potrzeb w zakresie leczenia depresji. A także na ograniczony dostęp do opieki psychiatrycznej.

Strona z raportem „Zdrowie Warszawianek i Warszawiaków – stan zdrowia mieszkańców stolicy w latach 2013–2023”

Raport jest też dostępny po zeskanowaniu poniższego kodu QR