Heroiczna postawa, niezłomność w warunkach obozowych oraz wierność etosowi zawodowemu Stefanii Perzanowskiej stanowią ponadczasowy wzór dla współczesnych oraz przyszłych pokoleń studentów kierunków medycznych.
Kim była Stefania Perzanowska
Urodziła się w Warszawie w 1896 roku i należała do pierwszego pokolenia Polek dopuszczonych do studiów medycznych. Już w czasie studiów, które przypadły na schyłek pierwszej wojny światowej i walkę Polski o niepodległość, łączyła medycynę ze służbą publiczną. W czasie walk o niepodległość działała w Polskiej Organizacji Wojskowej i Ochotniczej Legii Kobiet, zdobywając doświadczenie jako sanitariuszka i lekarz wojskowy. Po ukończeniu studiów w 1926 roku specjalizowała się w chorobach wewnętrznych i została ordynatorką szpitala w Radomiu. Pacjentów zawsze traktowała przede wszystkim jako ludzi, których godność należy chronić niezależnie od okoliczności.
Podczas niemieckiej okupacji zaangażowała się w działalność konspiracyjną Armii Krajowej, za co została aresztowana przez gestapo i w styczniu 1943 roku deportowana na Majdanek. W obozie, mimo skrajnych warunków, zorganizowała sieć opieki medycznej dla więźniarek. Rozpoznawała zagrożenia epidemiczne, tworzyła warunki do leczenia i budowała zespół lekarek, pielęgniarek oraz ochotniczek. Uparcie nazywała obozowy rewir szpitalem, podkreślając, że nawet w miejscu stworzonym do odczłowieczania człowieka medycyna musi pozostać wierna swoim zasadom. Wraz ze współpracowniczkami ukrywała więźniarki przed selekcjami, fałszowała dokumentację medyczną, aby ratować życie, i dawała kobietom poczucie bezpieczeństwa oraz godności.
Gdy w 1944 roku ewakuowano Majdanek, Perzanowską przewieziono najpierw do Auschwitz, potem do Ravensbrück i Neustadt-Glewe, gdzie doczekała wyzwolenia w maju 1945 roku. Po wojnie wróciła do pracy lekarskiej i utrwaliła swoje doświadczenia w książce „Gdy myśli do Majdanka wracają”.
Więcej informacji o Stefanii Perzanowskiej w materiale filmowym dostępnym na kanale YouTube.
Więcej informacji o kampanii Europejskiej Sieci Pamięć i Solidarność „Pamiętaj. 23 sierpnia” i jej dotychczasowych bohaterach można znaleźć na stronie kampanii
Tegorocznym partnerem kampanii, prócz naszej uczelni, jest także Państwowe Muzeum na Majdanku oraz miasto Wilno.
Europejska Sieć Pamięć i Solidarność to międzynarodowa inicjatywa, której zadaniem jest upowszechnianie wiedzy na temat historii Europy XX wieku i sposobów jej upamiętniania ze szczególnym uwzględnieniem okresu dyktatur, wojen i społecznego sprzeciwu wobec zniewolenia. Do krajów członkowskich Sieci należą Polska, Niemcy, Węgry, Słowacja, Rumunia i Czechy, natomiast Albania, Austria, Litwa, Gruzja i Estonia posiadają status członków-obserwatorów, mających swoich reprezentantów w organach zarządczych Sieci.