To było niezwykłe spotkanie, pełne wzruszeń i emocji. Przybyli na nie nestorzy WUM, pracownicy i przyjaciele profesora, byli studenci, którzy zapamiętali ciekawe i inspirujące zajęcia z chirurgii, współpracownicy kiedyś przychodzący do profesora nie tylko po fachową radę, lecz także po dobre słowo. Wydarzenie otworzył prof. Rafał Krenke, rektor WUM, który podkreślił jak wiele znaczy dla niego ta książka i myśli profesora.
– Wspólną pracę nad książką poczytuję sobie za ogromnym zaszczyt. Muszę jednak powiedzieć, że wpływ pana rektora nie ograniczył się tylko do tej publikacji. Uświadomił mi pan również, że w naszym codziennym, zabieganym życiu nie zawsze pamiętamy o tym, by należycie uhonorować osoby, które przez wiele lat pracowały na rzecz naszej uczelni.
Dlatego tego dnia znalazło się też miejsce dla uhonorowania osób zasłużonych dla WUM, które otrzymały medale im. Dr. Tytusa Chałubińskiego.
Nagrodzeni medalem
- Z Wydziału Lekarskiego: prof. Andrzej Borkowski, dr Włodzimierz Cebulski, prof. Danuta Chmielewska-Szewczyk, prof. Krzysztof Czajkowski, lek. Mieczysław Jankowski, prof. Magdalena Januszewicz, prof. Wiesław Jędrzejczak, prof. Paweł Małdyk, prof. Andrzej Marchel, prof. Joanna Matuszkiewicz-Rowińska, prof. Rafał Paluszkiewicz, prof. Leszek Pączek, prof. Andrzej Radzikowski, prof. Włodzimierz Sawicki, prof. Hanna Szajewska, prof. Jacek Szmidt, prof. Bożena Werner, prof. Mirosław Wielgoś;
- Z Wydziału Lekarsko-Stomatologicznego: prof. Jana Kochanowski;
- Z Wydziału Nauk o Zdrowiu: prof. Lidia Chomicz, prof. Bożena Czarkowska-Pączek, prof. Roman Danielewicz, prof. Andrzej Friedman, prof. Piotr Małkowski, dr Grażyna Wójcik;
- Z Wydziału Farmaceutycznego: prof. Bożenna Gutkowska, prof. Jan Pachecka, prof. Halina Strzelecka.
Medale wręczyli rektor i przedstawiciele władz dziekańskich
Galeria zdjęć wszystkich osób, które odebrały medale w czasie uroczystości
Profesor Tołłoczko - człowiek, który inspiruje innych
Po wręczeniu medali głos zabrali współpracownicy i przyjaciele profesora związani z naszą uczelnią. Wcześniej rektor Rafał Krenke przytoczył bliski mu fragment „Rektorskiej doli”, w którym prof. Tołłoczko przypomina, że uczelnia nie powinna poprzestawać na gromadzeniu wiedzy. Jej zadaniem jest także uczyć mądrości, pokory, samodzielności myślenia, odpowiedzialności i tego, jak oceniać innych z poszanowaniem zasad etyki.
„Wiedza bez mądrości rodzi pychę, która może stanowić poważne zagrożenie (…). Nie ma zbiorowej mądrości złożonej z ignorancji jednostek. Mądrość zbiorowa złożona z mądrości jednostek wpływa na stan kultury, ducha i sumienia danej społeczności”
Erudyta i konsekwentny lider
Prof. Marek Krawczyk wspominał profesora Tołłoczkę jako chirurga, erudytę i sprawnego lidera. Opowiedział, że jedna z rad profesora towarzyszyła mu przez całą kadencję rektorską.
– Z okazji 200-lecia akademickiego nauczania medycyny zaprosiłem na galę wszystkich byłych rektorów naszej uczelni i poprosiłem, by w jednym zdaniu powiedzieli, jak ich zdaniem powinien postępować nowy rektor obejmujący kadencję. Tadeusz odpowiedział krótko: po pierwsze, nie wolno mu krytykować poprzednika, a po drugie, powinien kontynuować to, co poprzednik rozpoczął. Tę dewizę pana rektora Tołłoczki zapamiętałem i przez całą swoją kadencję starałem się nią kierować.
Z kolei prof. Grzegorz Opolski mówił o profesorze Tołłoczce jako nie tylko pragmatycznym rektorze, który miał jasno określoną wizję uczelni i konsekwentnie ją realizował, ale najpierw jako nauczycielu, który wywarł na niego ogromny wpływ.
– Na piątym roku studiów miałem zajęcia z chirurgii, które prowadził profesor Tołłoczko. I to rzeczywiście były fascynujące zajęcia, wyjątkowe. W „Rektorskiej doli” jest taki fragment, który mówi o tym, że nauczanie powinno być twórcze, a nauczyciel powinien uczyć samodzielności. I właśnie tak nauczałeś, Tadeuszu.
Mentor wielu pokoleń
– Są ludzie, których wielkość mierzy się dokonaniami, tytułami i zaszczytami. Są jednak i tacy, których prawdziwa wielkość wykracza daleko poza wszelkie miary, ponieważ pozostawiają po sobie coś znacznie trwalszego niż naukowy dorobek. Mądrość przekazaną innym, dobro ofiarowane ludziom i wartości, które nie przemijają. Ty, drogi profesorze, należysz do tego niezwykle rzadkiego grona – mówił prof. Zdzisław Gajewski, dyrektor Centrum Medycyny Translacyjne SGGW.
Opisał profesora Tołłoczkę przede wszystkim jako mentora, który swoim uczniom i współpracownikom przekazywał wartości takie jak odpowiedzialność, samodzielność myślenia, prawdę i szacunek dla godności człowieka
Nie mogło też zabraknąć słowa wygłoszonego w imieniu uczniów, ale także współpracowników profesora Tołłoczki z kliniki Chirurgii Naczyń i Transplantologii WUM. W ich imieniu wystąpił prof. Ireneusz Nawrot.
– Panie profesorze, w imieniu moich kolegów i własnym dziękuję za to, że za pana autorytetem naukowym i zawodowym mogliśmy dostrzec nie tylko mistrza, ale i człowieka, do którego można było przyjść nie tylko po radę zawodową, ale również po dobre słowo – zaznaczył profesor Nawrot.
Jak się buduje prawdziwy autorytet nauczyciela akademickiego
W swojej książce profesor Tołłoczko wiele uwagi poświęca roli nauczyciela akademickiego w kształtowaniu rozwoju naukowego studentów. Fragment dotyczący nauczania, budowania autorytetu, a także odwagi studentów do samodzielnego myślenia odczytał Antoni Ludew, do niedawna student kierunku lekarskiego, dziś doktorant naszej uczelni oraz nauczyciel akademicki w Zakładzie Anatomii Prawidłowej i Klinicznej WUM.
"(...) Student przy pomocy nauczycieli powinien wykształcić zdolność do postrzegania rzeczy i faktów niezauważalnych dla innych. Autorytet nauczyciela nie wynika z formalnych tytułów, lecz z naukowych i lekarskich osiągnięć. Studenci potrzebują i chcą lekarskich oraz naukowych autorytetów jako gotowych, lecz nienarzuconych wzorców do naśladowania. Chcą nauczycieli, którzy zdobyli swoją pozycję nie na zasadzie pseudonaukowego cwaniactwa, a merytorycznych wpływów swym wysiłkiem woli, myśli i działania zgodnego z zasadami etyki pracownika naukowego i lekarza (...)".
Po lekturze fragmentu Antoni Ludew podziękował profesorowi za przypomnienie, jak ważne w życiu akademickim są odwaga, samodzielność i autorytet nauczyciela. Dodał, że dla młodego pokolenia takim autorytetem jest właśnie prof. Tołłoczko.
Dlaczego powstała "Rektorska dola"
Na koniec głos zabrał bohater uroczystości, który przyznał, że napisał książkę, by przyjrzeć się własnym doświadczeniom i podzielić się z młodszymi pokoleniami tym, czego się nauczył. Dlatego książkę otwiera zdanie Cypriana Kamila Norwida: „Umiejmy przemyśleć to, co mieliśmy odwagę przeżyć”.
Prof. Tołłoczko wspominał, że jako rektor i prorektor nie chciał poprzestawać na bieżącym zarządzaniu uczelnią. Zależało mu na decyzjach, które przyniosą trwałe efekty studentom i pracownikom. Mówił o staraniach o odzyskanie terenów na Polu Mokotowskim dla Akademii Medycznej i o uruchomieniu studiów w języku angielskim. Jak zaznaczył, wolał decydować po namyśle niż pod wpływem impulsu. Starał się też godzić ludzi, żeby mogli razem pracować na rzecz uczelni. Z efektów takiego podejścia i wynikających stąd działań korzysta dziś cała społeczność WUM. To za kadencji rektora Tadeusza Tołłoczki zostały "uratowane" dla naszej uczelni tereny obecnego kampusu Banacha, mogły więc już potem powstawać kolejne budynki i szpital. Mamy też studentów zagranicznych.
Profesor wyjaśnił, że gdy ubiegał się o stanowisko rektora, nie popierały go ani partie polityczne, ani związki zawodowe. Sam, jak mówił, oceniał ludzi po tym, jak wywiązywali się z zadań, a nie po tym, z jakim środowiskiem byli związani.
– Nie ważne, jakiego koloru jest kot, ważne, aby potrafił upolować mysz – podsumował profesor Tołłoczko.
Na zakończenie profesor podziękował rodzinie i wszystkim, którzy towarzyszyli mu w pracy i w życiu prywatnym. Bez nich, jak mówił, jego droga potoczyłaby się inaczej. Rektorowi Rafałowi Krenke podziękował za książki i docenienie jego pracy, a organizatorom – za przygotowanie spotkania.
Oprawa muzyczna
Wydarzenie uświetnił występ Alicji Węgorzewskiej-Whiskerd, światowej sławy śpiewaczki operowej oraz maestero Bogdana Kierejszy, uznanego skrzypka i kompozytora.
O profesorze
Prof. Tadeusz Tołłoczko urodził się 31 lipca 1929 roku w Warszawie. Był uczestnikiem Powstania Warszawskiego. Jest absolwentem naszej Alma Mater z roku 1952. Przez dwie kadencje pełnił funkcję rektora ówczesnej Akademii Medycznej w Warszawie (w latach 1990-1996) oraz prorektora (w latach 1981-1984). Był wieloletnim kierownikiem Kliniki Chirurgicznej II Wydziału Lekarskiego a następnie Kliniki Chirurgii Naczyń i Transplantologii I Wydziału Lekarskiego AM (w latach 1974-1999). W 2007 roku został uhonorowany tytułem Doktora Honoris Causa Uniwersytetu Medycznego w Łodzi.
Książka prof. Tadeusza Tołłoczki "Rektorska dola" jest dostępna w Bibliotece Cyfrowej WUM https://dlibra.wum.edu.pl/dlibra/collectiondescription/29
Do 3 grudnia br. w Biurze Rektora (budynek rektoratu, I piętro) udostępniona jest księga pamiątkowa, do której można wpisać gratulacje, życzenia, podziękowania dla profesora Tadeusza Tołłoczki.