Lepsza komunikacja, skuteczniejsze leczenie
– W Polsce nie ma badań empirycznych opisujących poziom kompetencji zdrowotnych pacjentów, ich wpływ na ocenę komunikacji lekarzy i pielęgniarek z pacjentami, na zaufanie, a przede wszystkim na gotowość i stosowanie przez pacjentów zaleceń, czyli adherencję – tłumaczy dr hab. Antonina Doroszewska, kierownik Studium Komunikacji Medycznej i kierownik projektu. – Jak wiemy brak adherencji jest ogromnym wyzwaniem zarówno dla całego systemu opieki zdrowotnej, jak i z punktu widzenia jakości życia pacjentów.
Jak podkreśla dr hab. Doroszewska, w Polsce brakuje też analiz ukazujących znaczenie prostego języka w komunikacji pisanej z pacjentami. Nie ma również wytycznych ze środowiska medycznego, które pokazywałyby, jak dostosowywać komunikację do pacjentów o różnym poziomie kompetencji zdrowotnych.
Projekt autorstwa naszych badaczy ma wypełnić te luki i dostarczyć praktycznych wskazówek dla placówek ochrony zdrowia. Jego efektem będą m.in. materiały edukacyjne, filmy instruktażowe oraz zbiór dobrych praktyk dla pracowników ochrony zdrowia, które będą mogły pomóc w tworzeniu bardziej zrozumiałej i skutecznej komunikacji z pacjentami. A w konsekwencji przyczynić się do poprawy jakości opieki zdrowotnej oraz ograniczania nierówności zdrowotnych.
Na czym będzie polegało badanie
Projekt obejmuje pięć wzajemnie uzupełniających się etapów badawczych. Najpierw zostaną przeprowadzone badania pacjentów, które pozwolą ocenić ich kompetencje zdrowotne, doświadczenia związane z wizytą w POZ oraz późniejsze stosowanie zaleceń. Następnie badacze zbadają, jakie metody komunikacji wykorzystują lekarze i pielęgniarki, aby skutecznie przekazywać informacje pacjentom o różnym poziomie wiedzy zdrowotnej. Kolejne etapy będą dotyczyły analizy materiałów informacyjnych dla pacjentów pod kątem stosowania zasad prostego języka, oceny przydatności takich materiałów przez samych pacjentów oraz walidacji polskiej wersji kwestionariusza dotyczącego wspólnego podejmowania decyzji między pacjentem a personelem medycznym.
– Nasze badanie będzie pierwszym badaniem empirycznym, które uwzględni zagadnienia dotychczas bezpośrednio nie łączone z komunikacją i jakością opieki – a mianowicie kompetencje zdrowotne pacjentów oraz zagadnienia prostego języka w kontekście komunikacji pracowników ochrony z pacjentami – wyjaśnia dr hab. Doroszewska.
Interdyscyplinarny charakter przedsięwzięcia
– Od kilku lat w Studium Komunikacji Medycznej WUM w naszej działalności dydaktycznej i naukowej ukazujemy potrzebę interdyscyplinarnego ujmowania zagadnień związanych z komunikacją medyczną. Dlatego cele badania, jak i zespół badaczy mają interdyscyplinarny charakter – mówi kierowniczka studium.
W realizacji projektu wezmą udział badacze z WUM oraz innych uczelni medycznych w Polsce, a także przedstawiciele Polskiego Towarzystwa Medycyny Rodzinnej. Zespół będzie składał się z lekarzy, socjologów, psychologów, językoznawców, ekspertów komunikacji medycznej, specjalisty zdrowia publicznego.
W III rozstrzygnięciu programu „Nauka dla Rozwoju Społeczeństwa” Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego zakwalifikował do finansowania 35 projektów na łączną kwotę prawie 58,5 mln zł.
Celem programu jest wsparcie podmiotów systemu szkolnictwa wyższego i nauki oraz innych jednostek organizacyjnych działających na rzecz upowszechniania nauki w prowadzeniu badań naukowych o potencjale aplikacyjnym, budowaniu współpracy tych podmiotów i jednostek organizacyjnych z podmiotami działającymi w sferze społeczno-gospodarczej, implementacji rozwiązań służących społeczności narodowej, społecznościom regionalnym lub lokalnym. Program obejmuje finansowanie projektów badawczych w czterech obszarach: „Nowe horyzonty nauki”, „Nauka dla innowacyjności”, „Kultura fizyczna dla aktywnego i zdrowego społeczeństwa”, „Medycyna społeczna”.