Opieka paliatywna XXI wieku
II Warszawska Konferencja Medycyny Paliatywnej i Opieki Hospicyjnej odbyła się 24 i 25 września 2026 r. Wydarzenie zgromadziło lekarzy, pielęgniarki, psychologów, opiekunów, wolontariuszy, duchownych, przedstawicieli organizacji pacjenckich - czyli osoby zaangażowane w opiekę nad pacjentami u kresu życia. Wśród zaproszonych gości znaleźli się prof. Dorota Olczak-Kowalczyk, prorektorka WUM ds. personalnych i organizacyjnych oraz prof. Tadeusz Grochowiecki, prodziekan ds. studenckich Wydziału Lekarskiego WUM.
Jednym z głównych tematów spotkania było nowoczesne podejście do medycyny paliatywnej. Prelegenci podkreślali, że współczesna opieka paliatywna wykracza daleko poza leczenie bólu i innych objawów choroby. Coraz większą rolę odgrywają w niej technologie medyczne, wsparcie psychologiczne, troska o relacje społeczne pacjenta oraz rozwiązania poprawiające jego codzienne funkcjonowanie i dobrostan.
Samotność może boleć bardziej niż choroba
Dr hab. Tomasz Dzierżanowski, gospodarz konferencji mówił o godności człowieka jako wartości niezbywalnej, niezależnej od wieku, stanu zdrowia czy cierpienia. Zwracał uwagę, że zadaniem opieki paliatywnej jest nie tylko leczenie objawów, ale również przeciwdziałanie samotności, poszanowanie autonomii pacjenta i wspieranie go w zachowaniu poczucia sensu. Jak podkreślał, jednym z największych wyzwań jest izolacja społeczna osób przewlekle chorych:
– Samotność może boleć bardziej niż choroba. Dlatego naszym zadaniem jest nie tylko łagodzenie objawów, ale także przywracanie pacjentom relacji, bliskości i poczucia, że nadal są częścią świata.
Dr hab. Tomasz Dzierżanowski opowiadał także o nowoczesnych rozwiązaniach wdrażanych w Klinice Medycyny Paliatywnej WUM. Pacjenci doktora mogą utrzymywać kontakt nie tylko z bliskimi osobami, ale również z ukochanymi pupilami. W salach na ścianach wyświetlane są rodzinne fotografie albo kojące obrazy natury. Wykorzystuje się tu również technologię wirtualnej rzeczywistości (VR), która pozwala chorym doświadczać miejsc i sytuacji niedostępnych dla nich z powodu choroby. Zdaniem doktora Dzierżanowskiego takie działania pomagają odbudowywać poczucie więzi, obecności i sprawczości, a tym samym realnie wpływają na jakość życia pacjentów.
Wolontariat, który przerósł oczekiwania
Ważnym elementem opieki paliatywnej jest wolontariat. Pomysł na utworzenie go przy Klinice Medycyny Paliatywnej WUM narodził się z myślą o studentach, którzy chcą nauczyć się, jak towarzyszyć osobom u kresu życia. Zainteresowanie inicjatywą znacząco przerosło oczekiwania organizatorów. W pierwszym roku działalności zgłosiło się 146 studentów, a w kolejnym niemal 200. Jak podkreślał doktor Dzierżanowski, młodzi ludzie coraz częściej czują potrzebę angażowania się w działania oparte na empatii, obecności i budowaniu relacji. Wolontariusze wspierają pacjentów zmagających się z chorobą i samotnością, a jednocześnie sami wynoszą z tych doświadczeń poczucie sensu i satysfakcji.
O starości, bólu i nowoczesnych metodach terapii
Podczas konferencji wystąpili wybitni przedstawiciele środowiska medycznego zajmujący się różnymi aspektami opieki paliatywnej. Prof. Krystyna de Walden-Gałuszko, pionierka polskiej medycyny paliatywnej, wygłosiła wykład „Opowiem ci o mojej starości”, poświęcony doświadczeniu starzenia się, potrzebom osób starszych oraz społecznemu postrzeganiu późnego wieku. Dr hab. Paweł Andruszkiewicz z II Kliniki Anestezjologii i Intensywnej Terapii WUM przedstawił zagadnienia związane z nowoczesnymi metodami leczenia bólu i poprawą komfortu pacjentów wymagających kompleksowej opieki. Dr Artur Pakosz, konsultant krajowy w dziedzinie medycyny paliatywnej, mówił o aktualnych wyzwaniach stojących przed systemem opieki paliatywnej oraz kierunkach jego rozwoju. Zaś dr Agnieszka Stasieńko z Kliniki Medycyny Paliatywnej WUM wygłosiła wykład "Ból przebijający - dlaczego leczy się przez nos?".
Róże Śnieżne dla wyjątkowych osób
Ważnym punktem wydarzenia było również wręczenie nagród „Róża Śnieżna”, ustanowionych przez Klinikę Medycyny Paliatywnej dla osób szczególnie ważnych dla rozwoju opieki paliatywnej i tych, które wspierają działalność kliniki oraz promują ideę godności pacjenta.
Nazwa wyróżnienia nawiązuje do róży, która zakwitła w grudniu i przetrwała śnieżną zawieruchę, stając się symbolem siły, nadziei i piękna obecnego także u kresu życia.
Nagrody otrzymali:
Prof. Krystyna de Walden-Gałuszko – za szczególne zaangażowanie w rozwój opieki paliatywnej oraz troskę o osoby u kresu życia.
Katarzyna Piekarska, posłanka – uhonorowana tytułem pierwszej za szczególne zasługi dla Kliniki Medycyny Paliatywnej WUM i wspieranie idei godności pacjenta.
Magdalena Owczarek-Tahtah – za organizację projektów charytatywnych, w tym akcji Beauty Day realizowanej w Klinice Medycyny Paliatywnej WUM.
Prof. Zbigniew Gaciong, były rektor WUM – za powołanie Kliniki Medycyny Paliatywnej, co stworzyło podstawy do jej rozwoju oraz prowadzenia działalności klinicznej, dydaktycznej i naukowej.
Część konferencyjną wydarzenia zakończyły: koncert poetycki „Obrazy obecności” w wykonaniu Ireny Salwowskiej oraz wernisaż prac Gabrieli Kocimowskiej i Pawła Stasieńki.
Praktyczna wiedza podczas warsztatów
Drugi dzień wydarzenia miał charakter praktyczny. W Centrum Symulacji Medycznych WUM odbyły się warsztaty prowadzone przez lekarzy, pielęgniarki, psychologów i ekspertów z zakresu opieki paliatywnej.
Uczestnicy zdobywali wiedzę dotyczącą m.in. leczenia bólu, leczenia żywieniowego, diagnostyki ultrasonograficznej POCUS, leczenia ran odleżynowych metodą podciśnieniową, wykorzystania nowoczesnych technologii w opiece paliatywnej oraz badania neurologicznego pacjentów.
Dużym zainteresowaniem cieszyły się warsztaty prowadzone przez dr Agnieszkę Stasieńko dotyczące zastosowania wirtualnej rzeczywistości (VR) w terapii. Każdy uczestnik mógł założyć gogle VR i samodzielnie doświadczyć działania tej technologii. Podczas zajęć omawiano, w jakich sytuacjach wykorzystanie wirtualnej rzeczywistości przynosi najlepsze efekty terapeutyczne, u których pacjentów nie powinno być stosowane oraz jakie działania niepożądane mogą wiązać się z jej użyciem.
Dwa dni wykładów i warsztatów pokazały, że nowoczesna opieka paliatywna łączy wiedzę medyczną opartą na faktach z empatią, obecnością i indywidualnym podejściem do pacjenta. Dzięki temu połączeniu można dodawać życia do dni.
