WUM partnerem w unijnym projekcie Joint Action on Personalised Cancer Medicine

Nasza uczelnia znalazła się w grupie czterech polskich ośrodków, które uczestniczą w prestiżowym programie Joint Action on Personalised Cancer Medicine (JA PCM). Projekt realizowany jest przez instytucje kliniczne i ośrodki akademickie z 28 krajów Unii Europejskiej w latach 2025-2029. Jego główny cel to poprawa dostępu do spersonalizowanej opieki onkologicznej w Europie oraz popularyzowanie wiedzy na temat onkologii precyzyjnej.

Inicjatywa zakłada realizację spójnych i kompleksowych działań w zakresie medycyny spersonalizowanej w onkologii. Działania te będą obejmowały cały proces opieki – od profilaktyki, przez diagnostykę i leczenie, aż po monitorowanie pacjenta po przebytej chorobie. 

Główne cele projektu

Głównym celem projektu jest wdrażanie koncepcji onkologii precyzyjnej. Zwłaszcza upowszechnienie nowoczesnych badań genetycznych z zastosowaniem technologii sekwencjonowania następnej generacji (NGS) dla chorych z nowotworami, jak również dla wczesnej diagnostyki. Projekt ma wypracować rozwiązania dotyczące przełamywania barier w dostępie do takich badań, promować te badania, a działania edukacyjne adresować zarówno do medyków, jak i pacjentów.

Kto reprezentuje WUM

Naszą uczelnię w projekcie reprezentuje prof. Tomasz Stokłosa, kierownik Zakładu Biologii i Genetyki Nowotworów WUM oraz kierownik Laboratorium Genetyki, Uniwersyteckiego Centrum Medycyny Laboratoryjnej UCK WUM. Profesor Stokłosa był obecny na spotkaniu inicjującym grant w Brukseli (kick-off meeting) w styczniu br., zaś w lutym - na pierwszym spotkaniu polskich partnerów.

Projekt JA PCM jest kolejnym projektem unijnym realizowanym w Zakładzie Biologii i Genetyki Nowotworów WUM. W latach 2022-2025 w ramach projektu CAN.HEAL zainicjowano regularne spotkania onkologicznych konsyliów molekularnych, określane jako Molecular Tumor Boards. Dziś stają się one w Europie standardem opieki onkologicznej, zwłaszcza w przypadku chorych z nowotworami źle rokującymi, rzadkimi czy opornymi na powszechnie dostępne terapie. Takie regularne spotkania od dwóch lat odbywają się w Klinice Neurochirurgii UCK WUM, kierowanej przez prof. Przemysława Kunerta, dzięki wspólnej inicjatywie z prof. Tomaszem Stokłosą. Uczestniczą w nich klinicyści: neurochirurdzy, onkolodzy, radiolodzy ale także specjaliści medycyny nuklearnej, radioonkolodzy, patomorfolodzy i genetycy. Dzięki tej inicjatywie naukowcy z WUM zostali współautorami w wytycznych dotyczących działania onkologicznych konsyliów molekularnych na terenie Unii Europejskiej: ”A decalogue of Molecular Tumor Board (MTB) recommendations from the CAN.HEAL Consortium”, opublikowanych w prestiżowym czasopiśmie "European Journal of Cancer".

Zadania naszej uczelni i innych ośrodków w JA PCM

Szczegółowe zadania, w których WUM weźmie udział dotyczą m.in. takich tematów jak popularyzacja wspomnianej już koncepcji MTB czyli Molecular Tumor Boards. Nasi naukowcy są pionierami w jej wdrażaniu. Inne obszary, którymi zajmie się nasza uczelnia, to zastosowanie „płynnej biopsji” do wczesnego wykrywania oraz do monitorowania choroby nowotworowej, czyli poszukiwanie krążących komórek czy materiału genetycznego nowotworu we krwi.

W ramach planu działania JA PCM przewidziano jeszcze wiele innych pilotażowych projektów, które obejmują: 

  • dostęp do profilaktyki nowotworowej wraz z oceną ryzyka wystąpienia choroby, 
  • opracowanie ścieżek opieki i wdrażanie profilaktyki dla pacjentów opartej na ocenie wykorzystania wielogenowych wskaźników ryzyka,
  • analizę genetycznych predyspozycji do raka, 
  • opracowanie nowych modeli leczenia opartych na współdzieleniu ryzyka, 
  • innowacyjne rozwiązania dotyczące monitorowania pacjentów. 

Działania przekrojowe projektu obejmują zapewnienie jakości badań (EQA), edukację i szkolenia, uwzględnienie kwestii etycznych, prawnych i społecznych, ocenę technologii medycznych (Health Technology Assessment, HTA) oraz skuteczne zarządzanie danymi i dostępem do nich.

Kto jeszcze zaangażowany jest w projekt 

Wraz z Warszawskiem Uniwersytetem Medycznym w projekt JA PCM zaangażowane są następujące polskie ośrodki: 

  • Narodowy Instytut Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie – Państwowy Instytut Badawczy (NIO-PIB), pełniący rolę koordynującą, 
  • Dolnośląskie Centrum Onkologii, Pulmonologii i Hematologii (DCOPiH),
  • Uniwersytet Medyczny w Białymstoku (UMB).
     

Więcej informacji można znaleźć na stronie projektu oraz na stronie Ministerstwa Zdrowia