Dyskusja o jakości i bezpieczeństwie w ochronie zdrowia

Jak budować system ochrony zdrowia, w którym jakość i bezpieczeństwo nie kończą się na procedurach? W jaki sposób uczyć się na zdarzeniach niepożądanych i przygotować opiekę na wyzwania związane ze starzeniem się społeczeństwa? O tym dyskutowali eksperci podczas konferencji „Bezpieczeństwo i jakość w ochronie zdrowia”, która 5 listopada odbyła się na WUM.

Spotkanie zorganizowali Rzecznik Praw Pacjenta oraz Warszawski Uniwersytet Medyczny. Program obejmował trzy główne obszary: bezpieczeństwo pacjenta, jakość w ochronie zdrowia i opiekę senioralną.

Bartłomiej Chmielowiec, Rzecznik Praw Pacjenta, przypomniał, że konferencja jest jednym z elementów dyskusji nad Strategią Bezpieczeństwa Pacjenta na lata 2027–2037.

– Chcemy wypracować system, w którym świadomy pacjent będzie w centrum procesu leczenia, a jakość i bezpieczeństwo staną się absolutnym priorytetem – mówił rzecznik. 

Odpowiedzialność i empatia

Prof. Rafał Krenke, rektor WUM, podkreślił, że bezpieczeństwo pacjenta zależy nie tylko od procedur, ale przede wszystkim od postaw ludzi tworzących system ochrony zdrowia.

– Potrzebujemy nie tylko standardów i systemów monitorowania jakości, ale również kultury odpowiedzialności we wszystkich zawodach medycznych. Takiej, która nie ukrywa błędów, nie ignoruje sygnałów ostrzegawczych, a zgłaszanie zdarzeń niepożądanych wykorzystuje do wyciągania wniosków i zapobiegania tragediom – mówił prof. Rafał Krenke, rektor WUM.

Do tego ludzkiego wymiaru jakości nawiązał prof. Robert Gałązkowski, dziekan Wydziału Nauk o Zdrowiu WUM, wskazując na znaczenie empatii i zaangażowania w relacji z pacjentem.

– Musimy postawić na jakość opieki nad pacjentem przez pryzmat empatii, zaangażowania i podejścia. Powinniśmy widzieć w pacjencie drugiego, bliskiego nam człowieka, a nie problem – mówił prof. Robert Gałązkowski.

Uczyć się na zdarzeniach

Pierwszy panel poświęcono bezpieczeństwu pacjenta. Eksperci podkreślali, że zdarzeń niepożądanych nie da się całkowicie wyeliminować, dlatego kluczowe jest ich zgłaszanie, analizowanie i wykorzystywanie zdobytej wiedzy do ograniczania ryzyka w przyszłości.

Rozmawiano również o rozwiązaniach pozwalających wychwycić zagrożenie odpowiednio wcześnie, znaczeniu rzetelnego gromadzenia danych oraz procedur, które powinny realnie wspierać personel.

Zwracano też uwagę, że po zdarzeniu niepożądanym pacjent potrzebuje jasnej informacji o tym, co się wydarzyło i jakie będą kolejne kroki.

Trzy minuty dla każdego

W programie konferencji znalazł się również Hyde Park, czyli otwarta część dyskusji. Każdy z uczestników miał maksymalnie trzy minuty, aby zabrać głos, podzielić się własnym doświadczeniem, skomentować wcześniejsze wystąpienia lub wskazać problem związany z tematyką spotkania.

Jakość na co dzień

Drugi panel ekspercki dotyczył jakości w ochronie zdrowia i tego, jak przełożyć formalne standardy na codzienne funkcjonowanie placówek. Podkreślano, że jakość nie może być wyłącznie domeną wyspecjalizowanej komórki czy zbiorem wymogów potrzebnych do uzyskania akredytacji. Odpowiedzialność za nią powinna spoczywać na każdym z pracowników. 

Z perspektywy pacjenta ważna jest natomiast cała ścieżka leczenia: jej koordynacja, dostępność świadczeń, zrozumiałe informacje oraz wiedza o kolejnych etapach terapii. Dlatego doświadczenia i opinie pacjentów powinny pomagać placówkom w doskonaleniu opieki.

Opieka nad seniorami

Ostatni panel poświęcono opiece nad seniorami. Temat nabiera szczególnego znaczenia w związku ze starzeniem się społeczeństwa i rosnącymi potrzebami zdrowotnymi osób starszych. W dyskusji uczestniczyli przedstawiciele administracji publicznej, środowiska eksperckiego, organizacji senioralnych, Alzheimer Polska oraz Biura Rzecznika Praw Pacjenta.

Panel zamknął trzy główne obszary konferencji, pokazując, że bezpieczeństwo i jakość opieki trzeba rozpatrywać również w kontekście zmian demograficznych i potrzeb coraz liczniejszej grupy starszych pacjentów.

Na konferencji naszą uczelnię reprezentowali: prof. Rafał Krenke, rektor WUM, prof. Robert Gałązkowski, dziekan Wydziału Nauk o Zdrowiu WUM, prof. Bolesław Samoliński, przewodniczący Rady Programowej Konferencji. W panelu nt. jakości w ochronie zdrowia wzięła udział Marzena Kowalczyk, dyrektor Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego WUM.