- Czym jest bezpieczeństwo zdrowotne? To nie tylko wiedza medyczna, ale też umiejętność reagowania i podejmowania decyzji w codziennym życiu. Takich, które sprawiają, że my i ludzie w naszym otoczeniu, a także nasze środowisko, jesteśmy bezpieczni - tłumaczył dr hab. Patryk Rzońca, prodziekan kierujący Wydziałem Nauk o Zdrowiu.
Podkreślił też, że Dzień Zdrowia to dla wydziału ogromnie ważna inicjatywa, ponieważ umożliwia przekazanie cennej i potrzebnej wiedzy młodym ludziom, którzy być może już za kilka miesięcy staną się studentami WUM.
ChatGPT - nie tylko przepis na sernik
Profesor Mariusz Panczyk opowiedział gościom o projekcie, w którym naukowcy zbadali, czy ChatGPT jest w stanie wesprzeć personel pielęgniarski w przygotowaniu wysokiej jakości zaleceń dla pacjentów po wycięciu pęcherzyka żółciowego.
- ChatGPT to nie tylko zabawka do generowania śmiesznych grafik czy narzędzie do prostych zapytań typu przepis na sernik, ale także bardzo użyteczne narzędzie, które może podlegać naukowej analizie - wyjaśniał prelegent.
Naukowcy w projekcie testowali dwa rodzaje promptów - jeden tradycyjny, składający się z listy oczekiwań co do zaleceń. Drugi prompt wzbogacili o stymulację emocjonalną - podkreślili w nim, że odpowiedź, którą chat ma wygenerować jest ważna zarówno dla nich, jak i dla pacjentów. Wyniki obu zapytań ocenili niezależni eksperci. Stwierdzili, że odpowiedzi nie różnią się pod względem merytorycznym. Różnicę było widać w języku i stylu zaleceń. Te, które powstały jako odpowiedź na prompt ze stymulacją emocjonalną miał charakter relacyjny, wspierały i motywowały pacjenta. Mówiąc prosto - były bardziej ludzkie i odpowiadały na potrzeby pacjentów.
- Model nie będzie zastępował edukacji czy fachowca w jego rutynowej pracy. Może jednak znacząco ułatwić tę pracę. Jednak ostateczna decyzja zawsze spoczywa na człowieku - podkreślał profesor Panczyk.
Nowoczesne rozwiązania dla kobiet w ciąży
W ten temat wprowadziła licealistów dr Agnieszka Iwan. Prelegentka przybliżyła różne funkcjonalności ogólnodostępnych aplikacji ciążowych, które pozwalają m.in. na robienie pomiarów, prowadzenie kalendarza, zawierają wskazówki dietetyczne czy mierzą ilość i częstość skurczów. Są nawet takie, w których przyszła matka otrzymuje wiadomości od swojego nienarodzonego jeszcze dziecka, a także takie, które generują wizualizacje dziecka w łonie w poszczególnych okresach ciąży.
- Warto zdać sobie sprawę, że tego typu aplikacje nie są do końca bezpieczne. Ponad 63 proc. kobiet uznaje je za wiarygodne, ale nie zawsze są one oparte na wiarygodnych danych. Zdarza się zatem, że kobieta otrzymuje z aplikacji błędne informacje, które opóźniają kontakt ze specjalistą - uczulała prelegentka.
Dodała też, że wszystkie dane dotyczące stanu zdrowia wprowadzane do aplikacji są danymi wrażliwymi, więc należy upewnić się, że aplikacja zapewnia i ich bezpieczeństwo.
Głos zabrała też studentka kierunku położnictwa, która opowiedziała o zaprojektowanej przez siebie aplikacji dla kobiet w ciąży, która może wspierać komunikację między pacjentką a położną.
- Lepsza komunikacja poprawia poczucie bezpieczeństwa pacjentki, a w przypadku położnej podnosi poziom jej satysfakcji z wykonywanej pracy - tłumaczyła autorka aplikacji.
Bezpieczeństwo zaczyna się od głowy
Dr hab. Patryk Rzońca opowiedział, jak bezpiecznie pomagać poszkodowanemu i nie zostać kolejną ofiarą zdarzenia. Jako ratownik medyczny obserwował sytuacje, w których i poszkodowani, i świadkowie nie zachowywali się odpowiedzialnie, co prowadziło do kolejnych - niebezpiecznych, a często tragicznych w skutkach - sytuacji. Wyjaśnił licealistom, jak ważna jest świadomość sytuacyjna, czyli orientacja, co dzieje się wokół w czasie rzeczywistym i jak umiejętnie łączyć zebrane informacje.
Apetyczne, modne, ale czy bezpieczne?
Dr hab. Agnieszka Bzikowska-Jura i dr hab. Beata Sińska opowiedziały licealistom na co zwracać uwagę przy wybieraniu produktów żywnościowych i czy podążanie za trendami dietetycznymi jest dobre dla zdrowia.
Na pierwszy ogień analizy ekspertek poszły produkty typu "light", które w teorii mają mniej kalorii. Prelegentki tłumaczyły, że najczęściej z takich produktów zabiera się tłuszcz, ale to powoduje, że nie ma w nich np. rozpuszczalnych w tłuszczach witamin: A, D, czy E, które są bardzo potrzebne dla zdrowia. Kolejnym przeanalizowanym trendem były produkty "bio", w których jeden składnik pochodzi z rolnictwa ekologicznego. One również niekoniecznie są zdrowe, bo często w składzie mają więcej barwników, konserwantów i innych dodatków. Podobnie jest z produktami "high protein" i produktami typu 0%. Ekspertki przekonywały, żeby nie ulegać modom, tylko kierować się w żywieniu odpowiednią strategią dopasowaną do indywidualnych potrzeb.
- Mało jest takich dziedzin okołomedycznych, w których trendy i mody zmieniają się tak szybko, jak w dietetyce. Problem w tym, że trendy i mody zmieniają się o wiele szybciej niż nasze potrzeby i fizjologia - podkreślała dr hab. Agnieszka Bzikowska-Jura.
- I nie dajmy się nabijać w butelkę! Napis, że coś jest zdrowe, wcale nie oznacza, że jest takie w rzeczywistości. Dlatego czytajmy etykiety! Najważniejszy jest skład i to, żeby produkt nie był przetworzony - apelowała dr hab. Beata Sińska.
A jak dokonywać zdrowszych wyborów?
Na to pytanie szukał odpowiedzi dr hab. Grzegorz Juszczyk. Dlaczego zdrowy styl życia może nam nie wychodzić i co zrobić, żeby jednak się udało?
- Żyjemy w otoczeniu, które sprzyja, abyśmy podejmowali złe wybory. Nasz organizm nie zmienił się ewolucyjnie, jest przystosowany, aby zdobywać pokarm, a dziś ma niemal nieograniczone możliwości żywieniowe. Jemy za dużo i to produktów, które zawierają zbyt wiele tłuszczów i cukrów. Z tego powodu jesteśmy znacznie bardziej narażeni na utratę zdrowia rozłożoną w czasie - tłumaczył dr hab. Grzegorz Juszczyk.
Kluczowa jest motywacja oraz udzielenie sobie odpowiedzi na dwa pytania: dlaczego chcę zmienić swoje zachowanie oraz co powinienem zrobić, aby to osiągnąć. To właśnie te dwa elementy w największym stopniu wpływają na to, czy uda nam się osiągnąć sukces. Jeśli przekonamy sami siebie, że nam się powiedzie, w dużej mierze tak właśnie się stanie.
Ekspert wyjaśniał również, że tym, co szczególnie utrudnia podejmowanie racjonalnych decyzji, jest brak umiejętności powstrzymywania naturalnych reakcji, na przykład w sytuacji nagłej ochoty na coś słodkiego. Dlatego niezwykle istotne są m.in. trenowanie samokontroli, umiejętność patrzenia na przyszłe korzyści, stosowanie metody HALT (hungry–angry–lonely–tired) oraz praca nad radzeniem sobie z poczuciem wstydu.
Dlaczego klimat to temat zdrowotny
Część wykładową zakończyło forum edukacyjne, w którym eksperci tłumaczyli, jak chronić zdrowie w zmieniającym się klimacie. Temat ważny, bo zmiany klimatu to nie kwestia odległej przyszłości, czy odległych destynacji. Dzieją się wszędzie i dzieją się teraz, wpływając nie tylko na planetę, ale na organizm i zdrowie każdego z nas.
- Jesteśmy po zimie, która nam wydawała się bardzo mroźna, ale według analiz te trzy miesiące były o pół stopnia cieplejsze niż to wynika z norm klimatycznych. Widać więc, że różnica między pogodą a klimatem jest ogromna. I o tym musimy przypominać - wyjaśniał dr hab. Filip Raciborski, prodziekan Wydziału Nauk o Zdrowiu i autor wykładu "Dezinformacja klimatyczna – jak odróżnić naukę od manipulacji?"
W forum udział wzięli: dr inż. Tomasz Warężak z wykładem pt. "Klimat i jego zmienność oraz źródła zmian klimatu – co wiemy na pewno?", prof. Bolesław Samoliński z wykładem "Zmiany klimatu a zdrowie człowieka – układ oddechowy i alergie", dr hab. Barbara Piekarska z wykładem pt. "Zmiany klimatu a zdrowie człowieka – choroby sercowo-naczyniowe i zdrowie psychiczne", dr hab. Grzegorz Juszczyk z wykładem pt. "Wpływ zmian klimatu na miasta i ich mieszkańców", lek. Alicja Baska z wykładem pt. "Medycyna stylu życia jako element adaptacji klimatycznej".
Odbyła się też dyskusja, dlaczego klimat to temat zdrowotny i jak chronić zdrowie w zmieniającym się klimacie, w którym udział wzięły: Dominika Flisek, Laura Dębska i Zofia Tarcz, studentki kierunku lekarskiego na WUM, Maria Lipowska i Karolina Kozłowska, studentka kierunku zdrowie publiczne na WUM, Stefania Szmulczyńska z University College London. Moderatorem dyskusji był dr inż. Tomasz Warężak.
Spotkanie licealistów ze studentami
Na korytarzach Centrum Dydaktycznego licealiści mogli spotkać się i porozmawiać ze studentami działającymi w kołach naukowych Wydziału Nauk o Zdrowiu. A te, jak zwykle, stanęły na wysokości zadania i przygotowały bardzo interesujące interaktywne prezentacje o tym, co każdy licealista wiedzieć powinien o zdrowiu swoim i swoich najbliższych.
Członkowie SKN AI&ML opowiadali, jak inżynieria zmienia opiekę zdrowotną, członkowie SKN Biologii Komórki Nowotworowej - jak dzięki stylowi życia oraz badaniom przesiewowym zmniejszyć ryzyko raka piersi i raka jelita grubego. SKN Pielęgniarstwa Klinicznego wyjaśniało jak zapobiegać zarażeniom HIV. Studenci z SKN Menagerów Zdrowia udzielali mnóstwa praktycznych informacji na temat badań profilaktycznych i szczepień, zaś studenci z SKN Zdrowia Publicznego Sekcja Promocji Zdrowia przygotowali dla licealistów quizy sprawdzające ich wiedzę na temat profilaktyki i zdrowia.
SKN Pielęgniarstwa Anestezjologicznego i Intensywnej Terapii TIVA zachęcało do regularnych badań krwi oraz uczyło podstawowej interpretacji wyników badań laboratoryjnych. SKN Położnych przy pomocy specjalnych fantomów pokazywało, jak prawidłowo wykonać samobadanie piersi, a SKN Ratownictwa Medycznego – jak prawidłowo przeprowadzić pierwszą pomoc.
Przy stoisku SKN Dietetyków uczniowie wykonywali pomiary BIA, a za pomocą dynamometru - pomiar siły mięśni. Przyprzy stoisku SKN Zacznij od Podstaw licealiści wykonywali pomiar ciśnienia, glikemii i tętna. Z kolei przy stanowisku SKN Terapii Płodu i Perinatologii - próbowali przeprowadzać procedury za pomocą trenażera laparoskopowego. Na stanowisku SKN Żywienia Klinicznego czekały na nich świeże warzywa i owoce.
Kim byli goście Dnia Zdrowia
Na WUM przyjechali uczniowie z warszawskich szkół: LXII Liceum Ogólnokształcącego im. Lajosa Kossutha w Warszawie, CLVII Liceum Ogólnokształcącego im. Marii Skłodowskiej-Curie, VIII Liceum Ogólnokształcącego im. Władysława IV, IX Liceum Ogólnokształcącego im. Klementyny Hoffmanowej, XXIV Liceum Ogólnokształcącego im. Cypriana K. Norwida, LXIX Liceum Ogólnokształcącego z Oddziałami Integracyjnymi im. Bohaterów Powstania Warszawskiego 1944, Niepublicznego Liceum Ogólnokształcącego Montessori, LXV Liceum Ogólnokształcącego z Oddziałami Integracyjnymi im. gen. Józefa Bema, Zespołu Szkół nr 7 im. Szczepana Bońkowskiego, CLXII Liceum Ogólnokształcącego im. Szarych Szeregów, Publicznej Szkoły Podstawowej STO im. rtm. W. Pileckiego oraz Liceum Ogólnokształcącego im. Tomasza Zana w Pruszkowie i Liceum Ogólnokształcącego Strumienie w Józefowie.
