Tegoroczne wydarzenie odbyło się pod hasłem „Bezpieczeństwo zdrowotne A.D. 2026”.
- Czym jest bezpieczeństwo zdrowotne? To nie tylko wiedza medyczna, ale też umiejętność reagowania i podejmowania decyzji w codziennym życiu. Takich, które sprawiają, że my, nasi bliscy, ludzie w naszym otoczeniu, ale także nasze środowisko jesteśmy bezpieczni - tłumaczył dr hab. Patryk Rzońca, kierujący Wydziałem Nauk o Zdrowiu.
Podkreślił też, że Dzień Zdrowia to dla wydziału ogromnie ważna inicjatywa, ponieważ umożliwia przekazanie cennej i potrzebnej wiedzy młodym ludziom, którzy być może już za kilka miesięcy staną się studentami WUM.
Wykłady o bezpieczeństwie i zdrowiu
ChatGPT to nie tylko przepis na sernik
Jako pierwszy przed licealistami wystąpił prof. Mariusz Panczyk. Opowiedział o projekcie, w którym naukowcy zbadali, czy ChatGPT jest w stanie wesprzeć personel pielęgniarski w przygotowaniu wysokiej jakości zaleceń dla pacjentów po wycięciu pęcherzyka żółciowego. Okazuje się, że tak.
- Chciałbym wam pokazać, że ChatGPT to nie tylko taka zabawka do generowania śmiesznych grafik czy narzędzie do prostych zapytań jak np. przepis na sernik, ale także bardzo użyteczne narzędzie, które może podlegać naukowej analizie - powiedział prelegent,
Naukowcy w projekcie testowali dwa rodzaje promptów - jeden tradycyjny, składający się z listy oczekiwań co do zaleceń. Drugi prompt naukowcy wzbogacili o stymulację emocjonalną - podkreślili w nim, że odpowiedź, którą chat ma wygenerować jest ważna zarówno dla nich, jak i dla pacjentów. Wyniki obu zapytań ocenili niezależni eksperci. Stwierdzili, że odpowiedzi nie różnią się pod względem merytorycznym. Różnicę było widać w języku i stylu zaleceń. Te, które powstały jako odpowiedź na prompta ze stymulacją emocjonalną miał charakter relacyjny, wspierały i motywowały pacjenta. Mówiąc prosto - były bardziej ludzkie i odpowiadały na potrzeby pacjentów.
- To nie jest tak, że taki model będzie zastępował edukację pielęgniarską czy fachowca, nawet w rutynowej pracy. Może jednak znacząco ułatwić pracę. Ale ostateczna decyzja zawsze spoczywa na człowieku - zaznaczył na koniec profesor Panczyk.
Nowoczesne rozwiązania dla kobiet w ciąży
W ten temat wprowadziła licealistów dr Agnieszka Iwan. Prelegentka przybliżyła różne funkcjonalności ogólnodostępnych aplikacji ciążowych, które pozwalają na m.in. robienie pomiarów, prowadzenie kalendarza, zawierają wskazówki dietetyczne czy mierzą ilość i częstość skurczów. Są nawet takie, w których przyszła matka otrzymuje wiadomości od swojego nienarodzonego jeszcze dziecka, a także takie, które generują wizualizacje dziecka w łonie w poszczególnych okresach ciąży.
-Tematem dzisiejszego dnia jest bezpieczeństwo, więc musimy zdać sobie sprawę, że takie aplikacje nie są do końca bezpieczne. Ponad 63 proc. kobiet uznaje je za wiarygodne, ale nie zawsze są one oparte na wiarygodnych danych. Zdarza się zatem, że kobieta otrzymuje z aplikacji błędne informacje, które opóźniają kontakt ze specjalistą - uczulała prelegentka. Dodała też, że wszystkie dane dotyczące stanu zdrowia wprowadzane do aplikacji są danymi wrażliwymi, więc należy upewnić się, że aplikacja zapewnia i ich bezpieczeństwo.
Głos zabrała też studentka kierunku położnictwa - Joanna, która opowiedziała o zaprojektowanej przez siebie aplikacji dla kobiet w ciąży.
- Aplikacja powstała, aby wspomóc komunikację między pacjentką a położną i dać pacjentkom bezpieczeństwo, a położnym - satysfakcję z wykonywanej pracy - tłumaczyła jej autorka.
Bezpieczeństwo zaczyna się od głowy
Dr hab. Patryk Rzońca opowiedział o tym, jak bezpiecznie pomagać poszkodowanemu i nie zostać kolejną ofiarą. Dlaczego wybrał taki temat wykładu? Bo jako ratownik medyczny nie raz obserwował sytuacje, w których i poszkodowani i świadkowie nie zachowywali się odpowiedzialnie, co prowadziło do kolejnych - niebezpiecznych, a często tragicznych w skutkach - zdarzeń.
Wyjaśnił licealistom, jak ważna jest świadomość sytuacyjna, czyli wiedza o tym, co dzieje się wokół w czasie rzeczywistym i umiejętne połączenie zebranych informacji.
- Oczywiście nie jesteśmy w stanie wszystkiego przewidzieć, ale bardzo ważne jest, aby analizować sytuację i podejmować takie decyzje, aby zapobiec wszelkim działaniom niepożądanym - podkreślił prelegent.
Apetyczne, modne, ale czy bezpieczne?
Dr hab. Agnieszka Bzikowska-Jura i dr hab. Beata Sińska opowiedziały licealistom o tym, na co zwracać uwagę wybierając produkty żywnościowe i czy podążanie za trendami dietetycznymi jest dobre dla zdrowia.
- Mało jest takich dziedzin okołomedycznych, w których trendy i mody zmieniają się tak szybko, jak w dietetyce, Problem jest jednak z tym, że trendy i mody zmieniają się o wiele szybciej niż nasze potrzeby i fizjologia - podkreśliła na wstępie dr hab. Agnieszka Bzikowska-Jura.
Na pierwszy ogień analizy ekspertek poszły produkty typu "light", czyli takie, które w teorii mają mniej kalorii. Prelegentki tłumaczyły, że najczęściej z takich produktów zabiera się tłuszcz, ale to powoduje, że nie ma w nich np. rozpuszczalnych w tłuszczach witamin: A, D, czy E, które są bardzo potrzebne dla zdrowia. Kolejnym przeanalizowanym trendem były produkty "bio", czyli takie, w których jeden składnik pochodzi z rolnictwa ekologicznego. One również niekoniecznie są zdrowe, bo często w składzie mają więcej barwników, konserwantów i innych dodatków. Podobnie jest z produktami "high protein" i produktami typu 0%. Ekspertki przekonywały, żeby modom nie ulegać, żeby kierować się w żywieniu odpowiednią strategią, dopasowaną do indywidualnych potrzeb.
- Nie dajmy się nabić w butelkę! To, że coś na napis, że jest zdrowe, wcale nie oznacza, że jest takie w rzeczywistości. Dlatego czytajmy etykiety! Najważniejszy jest skład i to, żeby produkt nie był przetworzony - apelowała dr hab. Beata Sińska.
Jak dokonywać zdrowszych wyborów
Ostatni wykład wygłosił dr hab. Grzegorz Juszczyk, który starał się odpowiedzieć na pytanie, dlaczego zdrowy styl życia może nam nie wychodzić i co zrobić, żeby jednak się udało.
- Żyjemy w otoczeniu, które sprzyja, abyśmy podejmowali złe wybory. Nasz organizm nie zmienił się ewolucyjnie, ukształtowany jest na to, aby zdobywać pokarm, a obecnie ma nieograniczone żywieniowe możliwości. Jemy za dużo i jemy za dużo produktów, które zawierają zbyt dużo tłuszczów i cukrów. I te nasze wybory powodują, że jesteśmy znacznie bardziej narażeni na utratę zdrowia i jest to rozłożone w czasie - tłumaczył dr hab. Grzegorz Juszczyk.
Droga do zmiany stylu życia jest bardzo złożona, ale jak podkreślał prelegent, można to zrobić. Jak? Kluczowa jest motywacja i odpowiedzenie sobie na dwa pytania: dlaczego chcę zmienić swoje zachowanie i co powinienem zrobić, żeby to osiągnąć. I to właśnie te dwa elementy silnie wpływają na to, czy uda się nam czy nie uda osiągnąć sukces. Jeśli przekonamy sami siebie, że nam się powiedzie, to w dużej mierze tak właśnie się stanie.
Ekspert tłumaczył również, że to, co nam szczególnie przeszkadza w podejmowaniu mądrych wyborów, to brak umiejętności pohamowywania naturalnych reakcji, np. kiedy przyjdzie nam nagła ochota zjeść coś słodkiego. Dlatego niezwykle ważne jest m.in. trenowanie samokontroli i umiejętność patrzenia na przyszłe korzyści, stosowanie metody HALT (hungry-angry-lonely-tired), walka z poczuciem wstydu. Nie można tez mylić celów z rezultatami. Cel, to coś, na co mamy wpływ, a rezultat wynika z realizacji celów.
Dlaczego klimat to temat zdrowotny
Część wykładową zakończyło forum edukacyjne, w którym eksperci tłumaczyli, jak chronić zdrowie w zmieniającym się klimacie. Temat ważny, bo zmiany klimatu to nie kwestia odległej przyszłości, czy odległych destynacji. Dzieją się wszędzie i dzieją się teraz, wpływając nie tylko na planetę, ale na organizm i zdrowie każdego z nas.
- Jesteśmy po zimie, która nam wydawała się bardzo mroźna, ale według analiz te trzy miesiące zimy były o pół stopnia cieplejsze niż to wynika z norm klimatycznych. Więc różnica między pogodą a klimatem jest ogromna. I o tym między innymi będziemy dziś rozmawiać. Ale ważnych tematów jest więcej - powiedział dr hab. Filip Raciborski, prodziekan Wydziału Nauk o Zdrowiu, rozpoczynając forum.
W forum wystąpili: dr inż. Tomasz Warężak z wykładem pt. "Klimat i jego zmienność oraz źródła zmian klimatu – co wiemy na pewno?", prof. Bolesław Samoliński z wykładem "Zmiany klimatu a zdrowie człowieka – układ oddechowy i alergie", dr hab. Filip Raciborski z wykładem pt. "Dezinformacja klimatyczna – jak odróżnić naukę od manipulacji?", dr hab. Barbara Piekarska z wykładem pt. "Zmiany klimatu a zdrowie człowieka – choroby sercowo-naczyniowe i zdrowie psychiczne", dr hab. Grzegorz Juszczyk z wykładem pt. "Wpływ zmian klimatu na miasta i ich mieszkańców", lek. Alicja Baska z wykładem pt. "Medycyna stylu życia jako element adaptacji klimatycznej".
Odbyła się też dyskusja o tym, dlaczego klimat to temat zdrowotny i jak chronić zdrowie w zmieniającym się klimacie, w którym udział wzięły: Dominika Flisek, Laura Dębska i Zofia Tracz, studentki kierunku lekarskiego na WUM, Maria Lipowska i Karolina Kozłowska, studentka kierunku zdrowie publiczne na WUM, Stefania Szmulczyńska z University College London. Moderatorem dyskusji był dr inż. Tomasz Warężak.
Spotkanie licealistów ze studentami
Na korytarzach Centrum Dydaktycznego przez prawie dwie godziny słychać było gwar rozmów. Bo to właśnie tam uczniowie mogli się spotkać ze studentami działającymi w ramach kół naukowych Wydziału Nauk o Zdrowiu. A te, jak zwykle, stanęły na wysokości zadania i przygotowały bardzo interesujące, a także interaktywne prezentacje na temat tego, co każdy licealista wiedzieć powinien o zdrowiu swoim i swoich najbliższych.
Członkowie SKN AI&ML opowiadali o tym, jak inżynieria zmienia opiekę zdrowotną, członkowie SKN Biologii Komórki Nowotworowej o tym, jak dzięki stylowi życia oraz badaniom przesiewowym zmniejszyć ryzyko raka piersi i raka jelita grubego, zaś członkowie SKN Pielęgniarstwa Klinicznego o tym, jak zapobiegać zarażeniom HIV. Studenci z SKN Menagerów Zdrowia udzielali mnóstwa praktycznych informacji na temat badań profilaktycznych i szczepień, zaś ci z SKN Zdrowia Publicznego Sekcja Promocji Zdrowia przygotowali dla licealistów quizy sprawdzające ich wiedzę na temat profilaktyki i zdrowia.
SKN Pielęgniarstwa Anestezjologicznego i Intensywnej Terapii TIVA zachęcało do regularnych badań krwi oraz uczyli podstawowej interpretacji wyników badań laboratoryjnych. SKN Położnych przy pomocy specjalnych fantomów pokazywało, jak prawidłowo wykonać samobadanie piersi, a SKN Ratownictwa Medycznego – jak prawidłowo przeprowadzić pierwszą pomoc.
Przy stoisku SKN Dietetyków uczniowie wykonywali pomiary BIA, a za pomocą dynamometru - pomiar siły mięśni, zaś przy stoisku SKN Zacznij od Podstaw mogli wykonać pomiar ciśnienia, glikemii i tętna. Z kolei przy stanowisku SKN Terapii Płodu i Perinatologii licealiści mogli spróbować, jak przeprowadza się procedury za pomocą trenażera laparoskopowego. A na stanowisku SKN Żywienia Klinicznego mogli poczęstować się czymś zdrowym – lokalnymi warzywami i owocami.
Kim byli goście Dnia Zdrowia
Na WUM przyjechali uczniowie z warszawskich szkół: LXII Liceum Ogólnokształcącego im. Lajosa Kossutha w Warszawie, CLVII Liceum Ogólnokształcącego im. Marii Skłodowskiej-Curie, VIII Liceum Ogólnokształcącego im. Władysława IV, IX Liceum Ogólnokształcącego im. Klementyny Hoffmanowej, XXIV Liceum Ogólnokształcącego im. Cypriana K. Norwida, LXIX Liceum Ogólnokształcącego z Oddziałami Integracyjnymi im. Bohaterów Powstania Warszawskiego 1944, Niepublicznego Liceum Ogólnokształcącego Montessori, LXV Liceum Ogólnokształcącego z Oddziałami Integracyjnymi im. gen. Józefa Bema, Zespołu Szkół nr 7 im. Szczepana Bońkowskiego, CLXII Liceum Ogólnokształcącego im. Szarych Szeregów, Publicznej Szkoły Podstawowej STO im. rtm. W. Pileckiego oraz Liceum Ogólnokształcącego im. Tomasza Zana w Pruszkowie i Liceum Ogólnokształcącego Strumienie w Józefowie.
