Prof. Michał Grąt wraz z zespołem chirurgów z Kliniki Chirurgii Ogólnej, Transplantacyjnej i Wątroby Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego przeprowadził 30 marca 2026 r. drugą w Polsce udaną autotransplantację wątroby. Wykorzystano techniki transplantacyjne i pozaustrojową perfuzję maszynową z oksygenacją (natlenianiem) w hipotermii (HOPE -9 stopni Celsjusza) jako element wsparcia i regeneracji pozostawionego fragmentu własnej wątroby. Zabieg wykonano u pacjentki z olbrzymim naczyniakiem wątroby – guzem łagodnym, ale w tym przypadku stanowiącym bezpośrednie zagrożenie życia. Zmiana o masie około 8 kg wypełniała większość jamy brzusznej i poprzez ucisk na pozostały miąższ wątroby doprowadziła do niewydolności wątroby w mechanizmie zaburzeń odpływu krwi. Operacja zakończyła się sukcesem. Pacjentka została wypisana do domu w dobrym stanie w 10. dobie pooperacyjnej.
Dlaczego autotransplantacja, skoro możliwa była klasyczna transplantacja wątroby?
W tym przypadku standardowa transplantacja wątroby była potencjalną alternatywą terapeutyczną, jednak zespół zdecydował się na autotransplantację, uznając ją za rozwiązanie korzystniejsze dla chorej. Kluczowym argumentem była możliwość leczenia radykalnego bez konieczności przewlekłej immunosupresji, a także uniknięcie części powikłań charakterystycznych dla allotransplantacji (przeszczepienia narządu od innej osoby), w tym ryzyka odrzucenia przeszczepu i powikłań związanych z długoterminowym leczeniem immunosupresyjnym. Dzięki temu pacjentka zachowała własny narząd po resekcji guza i ponownym wszczepieniu.
Rekonstrukcja leczenia: autotransplantacja + resekcja ex situ (pozaustrojowa) + HOPE
W trakcie łączonego zabiegu zespół chirurgów czasowo usunął wątrobę, wykonał resekcję guza metodą ex situ, a następnie dokonał ponownego wszczepienia pacjentce pozostałej części jej własnego narządu (autotransplantacji). Po usunięciu guza pozostał fragment wątroby o masie około 1100 g, który – po zastosowaniu perfuzji maszynowej HOPE – odzyskał funkcję umożliwiającą bezpieczne zakończenie procedury i rekonwalescencję chorej. Wątroba pozostawała poza organizmem pacjentki przez 7 godzin, a całkowity czas operacji wyniósł 13 godzin.
– W tej operacji kluczowe było połączenie technik transplantacyjnych z możliwością funkcjonalnego wsparcia własnego fragmentu wątroby w warunkach pozaustrojowych. Autotransplantacja pozwala uniknąć immunosupresji i jej długoterminowych konsekwencji, a jednocześnie daje szansę na radykalne leczenie w sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia – podkreśla prof. Michał Grąt.
Pierwsza w Polsce pozaustrojowa regeneracja własnej wątroby z użyciem HOPE
Najbardziej innowacyjnym elementem operacji było pierwsze w Polsce zastosowanie HOPE (hypothermic oxygenated machine perfusion) do pozaustrojowej regeneracji i funkcjonalnego wsparcia fragmentu własnej wątroby pacjentki. Perfuzja trwała 2 godziny w temperaturze 9°C.
Skład zespołu
Część brzuszna (etap u pacjentki): operator: prof. Michał Grąt, asystenci: dr Piotr Remiszewski, dr Paweł Topolewski
Pozaustrojowa operacja wątroby (etap ex situ): operator: prof. Michał Grąt, asystenci: dr Konrad Kobryń, dr Piotr Smoter
Perfuzja pozaustrojowa (HOPE): dr Mateusz Bartkowiak, dr Konrad Kobryń
Znieczulenie: dr Marta Dec
Zespół anestezjologiczny i pielęgniarski: instrumentariuszki: mgr Anna Wasik, mgr Beata Zadowska, mgr Karolina Kulesza, mgr Julia Górska; aneststyczki: mgr Aleksandra Woźniak, mgr Weronika Śmigielska
Koordynator: mgr Krzysztof Zając
Fakty w skrócie
Data zabiegu: 30 marca 2026 r.
Rozpoznanie: olbrzymi naczyniak wątroby; masa guza ok. 8 kg
Masa pozostawionego fragmentu wątroby: ok. 1100 g
Stan kliniczny: niewydolność wątroby w mechanizmie zaburzeń odpływu krwi
Alternatywa: możliwa standardowa transplantacja; wybrano autotransplantację m.in. ze względu na brak potrzeby immunosupresji
HOPE: 2 godz., 9°C
Czas pozaustrojowy wątroby: 7 godz.
Czas operacji: 13 godz.
Wynik: wypis do domu w dobrym stanie w 10. dobie pooperacyjnej