Akademia Medyczna w Warszawie

 

Powstanie Akademii Medycznej w Warszawie

Od 1 stycznia 1950 roku weszło w życie Rozporządzenie Rady Ministrów z 24 października 1949 r. w sprawie założenia Akademii Lekarskich w Warszawie, Krakowie, Poznaniu, Lublinie, Łodzi i Wrocławiu.

W ramach nowo powstałej Uczelni powołano wydziały: Lekarski (z Oddziałem Stomatologicznym) i Farmaceutyczny. Paragraf 5 wspomnianego powyżej rozporządzenia mówił: „Zwija się wydziały lekarskie i farmaceutyczne na Uniwersytetach: Warszawskim, Jagiellońskim, im. Marii Curie-Skłodowskiej, Łódzkim i Poznańskim oraz wydział lekarski na Uniwersytecie Wrocławskim (...)”.

Na mocy tego aktu prawnego powstałe uczelnie przejęły studentów oraz istniejące na uniwersyteckich wydziałach katedry wraz z połączonymi z nimi klinikami i zakładami naukowymi.

W dniu 3 marca 1950 roku na mocy podobnego rozporządzenia zmieniono nazwę z Akademii Lekarskich na Akademie Medyczne.

Akademia Medyczna przejęła od Uniwersytetu Warszawskiego następujące budynki: gmach Medycyny Teoretycznej na Krakowskim Przedmieściu, gmach Anatomicum, gmach Medycyny Sądowej przy ul. Oczki, dwa gmachy Wydziału Farmaceutycznego przy ul. Oczki i ul. Przemysłowej. Władze uczelni otrzymały budynek przy ul. Filtrowej, który służył im do 2000 r. Bazę Kliniczną stanowił Szpital Dzieciątka Jezus.
 

Rozwój Uczelni

Naukowcy – lekarze Akademii Medycznej pracowali w większości istniejących warszawskich szpitali. W miejsce zniszczonego w czasie Powstania Warszawskiego przedwojennego szpitala dziecięcego im. Karola i Marii fundacji Zofii Szlenkierówny (najnowocześniejszego szpitala dziecięcego w Europie w okresie międzywojennym), powstał szpital dziecięcy pod kierownictwem prof. Władysława Szenajcha w budynku ZUS przy ulicy Działdowskiej.

W 1950 r. przeniesiono II Katedrę Pediatrii do utworzonego szpitala przy ul. Litewskiej (róg ul. Marszałkowskiej).

W 1975 roku otwarto nowo wybudowany Centralny Szpital Kliniczny przy ul. Banacha. Był on na owe czasy najnowocześniejszym szpitalem klinicznym w Polsce.

Rok 1975 stał się dla Akademii Medycznej rokiem szczególnym. W 25 roku działalności uczelni utworzono II Wydział Lekarski, który w zamyśle jego twórców miał uzupełniać działalność I Wydziału Lekarskiego, lecz wkrótce okazał się wydziałem, który zaczął prowadzić działalność naukowo-dydaktyczną na równi z I Wydziałem Lekarskim. Podstawowym szpitalem klinicznym II Wydziału Lekarskiego stał się szpital miejski przy ul. Kondratowicza na Bródnie.

Również w 1975 r., z inicjatywy prof. Tadeusza Orłowskiego, powstał Instytut Transplantologii. W tymże instytucie zapoczątkowany program przeszczepiania nerek prowadzony wspólnie przez profesora Tadeusza Orłowskiego i profesora Jana Nielubowicza (Rektora Akademii Medycznej w latach 1981-1986). Już 26 stycznia 1966 r. udało im się przeprowadzić pierwszy przeszczep nerki (w 3 lata po sukcesie światowym).

Instytut Transplantologii odegrał wiodącą rolę w rozwoju polskiej transplantologii. Są tam m.in. opracowywane wyniki przeszczepiania narządów dla Krajowej Rady Transplantacyjnej.
 

Główne kierunki badań

Z perspektywy ostatnich 50 lat wśród najważniejszych kierunków badań naukowych prowadzonych w naszej Uczelni, które mogą poszczycić się ważnymi dokonaniami w skali polskiej medycyny, wymienić można:

  • szkołę ortopedii prof. Adama Grucy i dokonania w zakresie leczenia urazów kręgosłupa i urazów wielonarządowych,
  • szkołę diabetologii prof. Stanisława Moskalewskiego – badania oraz dokonanie przeszczepów i izolacji wysp trzustki,
  • szkołę histologii prof. Kazimierza Ostrowskiego (lata 50-te),
  • szkołę fizjologii prof. Trzebskiego – badania nad receptorami regulującymi układ krążenia,
  • szkołę kardiologii prof. Askanasa,
  • szkołę neurochirurgii prof. Jerzego Choróbskiego – operacje guzów mózgu,
  • szkołę urologii prof. Stanisława Wesołowskiego.

Ponadto warto wymienić inne osiągnięcia niektórych naukowców-medyków:

  • prof. Chorzelskiego – jednego z twórców immunopatologii chorób skóry,
  • prof. Kobierskiej – w leczeniu chorób układu oddechowego u dzieci,
  • prof. Romy Rokickiej-Milewskiej – w leczeniu chorób układu krwiotwórczego u dzieci (hemopatologia).

Wśród ważnych osiągnięć medycyny polskiej ubiegłego półwiecza można wymienić osiągnięcia najmłodszej dziedziny chirurgii – chirurgii czaszkowo-szczękowo-twarzowej (w leczeniu wad wrodzonych i urazów szczękowo-twarzowych, guzów i nowotworów oraz zabiegów rekonstrukcyjnych i estetycznych) w ramach Katedry Chirurgii Szczękowo-Twarzowej – Oddziału Stomatologii I Wydziału Lekarskiego.